PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK ALANINDA ÇALIŞANLAR
İÇİN ETİK KURALLAR
Özetlenmiştir
GİRİŞ
A. TEMEL KAVRAMLAR
B. TEMEL İLKELER
İLKE 1.
YETKİNLİK
İLKE 2.
DÜRÜSTLÜK
İLKE 3.
DUYARLILIK VE HOŞGÖRÜ
İLKE 4.
BİREYSEL VE KÜLTÜREL FARKLILIKLARA DUYARLILIK
İLKE 5.
TOPLUMSAL SORUMLULUK
İLKE 6.
MESLEKİ VE BİLİMSEL SORUMLULUK
C. ETİK
STANDARTLAR
I. GENEL
STANDARTLAR
II.
PSİKOLOJİK DANIŞMA İLİŞKİLERİ
III. ÖLÇME
VE DEĞERLENDİRME
IV.
ARAŞTIRMA VE YAYIN
V.
KONSÜLTASYON (MÜŞAVİRLİK)
VI.
MESLEĞE HAZIRLIK
VII. ÖZEL
ÇALIŞMA
VIII.
PERSONEL YÖNETİMİ
D.
YARARLANILAN KAYNAKLAR
GİRİŞ
Hızla gelişen ve değişen dünyamızda, bireylerin
giderek karmaşıklaşan yaşam koşullarına etkin ve
verimli bir biçimde uyum sağlamaları gerekmektedir.
Bu hizmet alanına yönelik olarak, süreç içerisinde
psikiyatri, klinik psikoloji, psikolojik danışma,
sosyal çalışma gibi bazı “psikolojik yardım
meslekleri” ortaya çıkmıştır...
PDR Hizmetlerinin Amacı, Gerekçesi ve Diğer
Yardım Meslekleri İçindeki Özgün Yeri
Yardım mesleklerinin ortak amacının insan
yaşamını iyileştirmek ve geliştirmek olması
nedeniyle bu meslekler arasında bazı rol örtüşmeleri
bulunmakla birlikte, birbirinden ayrı meslekler
olarak gelişmelerini sağlayan farklı amaç, ilke,
yöntem ve teknikleri de vardır. Dolayısıyla bunların
birbirlerinden ayrı meslek dalları olarak
gelişmeleri gerekmektedir.
Klinik psikoloji ile PDR arasındaki önemli
farklardan birisi, yardım sürecinde, klinik
psikoloğun psikopatolojiden harekete geçerek
kendisine başvuran kişilerdeki psikolojik
bozuklukları iyileştirmeyi esas almasıdır. Bunun
için önce tanı, sonra tedavi ilkesi izlenir. Klinik
model esas alınır. Daha çok tıp merkezlerinde, ciddi
psikolojik sorunları olan kişilerle yoğun terapi
ilişkilerine girilir ve genellikle psikiyatristlerle
işbirliği içinde çalışılır...
....Ayrıca PDR, yalnızca bazı duygusal-sosyal
sorunları olan kişilere sağaltıcı-iyileştirici
hizmetlerde bulunmakla kalmaz, aynı zamanda bunları
önleyici bir işlevi de üstlenir. PDR okul, hastane,
ordu, fabrika ve benzeri sosyal kuruluşlarda
psikolojik sağlığı bozan koşulları engellemek,
olumlu kişiler arası ilişkileri geliştirmek gibi
bazı önleyici hizmetleri içerir. Ayrıca, bu
hizmetler ile, herhangi bir sorunu olmayan,
psikolojik sağlığı yerinde olan danışanlara da
yardım sunulur. Bu yardımlar normal bir kişinin
kendini daha iyi tanımasına, içinde bulunduğu
koşulları gerçeğe daha uygun olarak
değerlendirmesine, yeteneklerini geliştirmesine,
kendine daha uygun bir meslek seçmesine, daha
gerçekçi planlar yapmasına yöneliktir. Özetle, PDR
bireyin daha özgün ve anlamlı bir yaşam sürmesine
yardımcı olmayı amaçlar. Bu da PDR hizmetlerinin
önemle vurgulanan geliştirici işlevidir.
Ülkemizde PDR çalışmaları genellikle öğretim
etkinlikleri ile karıştırılmakta ve öğretmenlerin de
bu hizmetleri verebilecekleri düşünülmektedir.
Okullarda çalışan psikolojik danışmanlara “rehber
öğretmen” denilmesi, büyük bir olasılıkla bu
karışıklığa neden olmakta ve PDR mesleğinin
öğretmenlik olduğu yanılgısına yol açmaktadır.
Aslında, psikolojik danışmanlık ve öğretmenlik
birbirinden farklı mesleklerdir....
A. TEMEL KAVRAMLAR
Psikolojik danışma ve rehberlik, yardım hizmetlerini
amaçlayan meslekler arasında kendine özgü bir yeri
olan ve kişilerin daha bilinçli, güçlü ve yaratıcı
bir biçimde yetişmelerine hizmet veren bir meslek
alanıdır. Kişiler arası ilişkiler temeline dayalı
olarak danışanların yaşamlarını derin bir şekilde
etkileyebilecek olan PDR çalışmalarında, mesleğin
sağlıklı bir biçimde yürütülmesi önem kazanmaktadır.
Bunun için etik ilkelerin, kuralların ve
standartların açık ve net olarak belirlenmesi ve
bunlara uyulması gerekir. Öncelikle etik, ahlak ve
meslek etiği kavramları üzerinde durulmasında yarar
vardır.
Felsefi anlamda, etik, ahlak ve doğru eylemler
üzerinde sistematik olarak geliştirilmiş olan
düşüncelerle bağlantılıdır. Aynı zamanda sosyal ve
kültürel olarak kabul edilebilir olanların analizini
yapar. İnsan davranışlarıyla ilgili olarak üzerinde
anlaşmaya varılmış olan “meli-malı”ları ele alır (Akt.
Korkut, 2002).
....
Etik ilkelerin işlevleri bazı kaynaklara göre
aşağıda sıralanmıştır (Akt. Aydın, 2003):
1)
Mesleğinde yetersiz olan ve ilkesiz
davranan üyeleri ayırmak.
2) Meslek içi rekabeti düzenlemek.
3) Hizmet ideallerini korumak.
4) Meslek üyelerinin grubun diğer üyeleri ve toplum
ile ilişkilerini düzenlemek.
Etik ilkelerin, amaçları ve işlevlerine bağlı
olarak, çalışanların hangi davranışlarının kabul
edilebilir olduğuna ilişkin meslek yada örgüt
tarafından belirlenen yol gösterici, ifadeler
vardır. Bunlar etik kodlardır. Bunların bazı temel
işlevleri vardır. Meslek elemanlarının ulaşması
gereken yeterliklerin toplum ve meslek elemanları
arasında paylaşılmasını sağlar, meslekteki etik
davranışları tanımlayarak meslek elemanlarına
rehberlik eder.
Psikolojik danışmanların, mesleki uygulamaları için
sağlam bir temel oluşmasına yardımcı olan etik
ilkelerin ve davranışların saptanması konusunda, APA
(American Psychology Association) ve ACA’nın (American
Counseling Association) çalışmaları bulunmaktadır.
Bu çalışmalardan da yararlanılarak, Psikolojik
Danışma ve Rehberlik Derneği tarafından kurulan Etik
Kurallar Komisyonu’nun yazdığı “Psikolojik Danışma
ve Rehberlik Alanında Çalışanlar İçin Etik Kurallar”
isimli kitapçığın 1995 yılında ilk basımı
yapılmıştır. Yoğun bir ilgi gören kitapçığın
dördüncü basımı ise 2004 yılında yapılmıştır.
Gerek dünyada gerekse ülkemizde, Psikolojik Danışma
ve Rehberlik alanında ortaya çıkan gelişim ve
değişimler, 2004 yılında son basımı yapılmış olan
etik kurallar kitabının yeniden gözden geçirilmesi
gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Bu gereksinme
doğrultusunda 2004 yılında bir komisyon
oluşturularak çalışmalar başlatılmıştır. Ancak bu
çalışmaların kesintiye uğraması nedeniyle 2006
yılında etik komisyon yeniden toplanmış ve etik ilke
ve standartları aşağıdaki biçimde düzenlemiştir.
Yukarıda ifade edildiği gibi farklı yardım
mesleklerinin her birinin, bireylerin ve toplumun
yararı açısından, ayrı bir önemi vardır. İnsanların
sağlıklı bir kişilik geliştirmeleri amacına yönelik
olarak hizmet veren ve farklı formasyon ve uzmanlığa
sahip olan uzmanlar arasında etkili bir işbirliğinin
kurulması halinde, sunulan hizmetlerin daha verimli
ve yararlı olacağı açıktır.
B. TEMEL İLKELER
Temel ilkelerin amacı, psikolojik danışmanların
mesleklerini en üst düzeyde etik kurallara uygun bir
biçimde yürütmelerini sağlamaktır...
1. Yetkinlik (yeterlilik,
ehliyet):
Psikolojik danışmanlar hizmetlerini en üst düzeyde
yeterlilikle yürütmeyi amaçlarlar. Uzmanlık
alanlarının, yetkilerinin sınırlarını bilirler.
Yalnızca eğitim düzeylerine ve formasyonlarına uygun
hizmetleri yürütürler. Yeterlik sınırlarını aşan
özel bir durumla karşılaştıklarında varolan bilimsel
mesleki ve teknik kaynaklara başvurarak yardım
talebinde bulunurlar....
2. Dürüstlük:
...Psikolojik danışmanlar, kendi duyuş ve
inançlarının, değerler sisteminin ve
gereksinimlerinin güçlü ya da güçsüz yönlerinin
farkında olmaya özen gösterirler. Bunların mesleki
çalışmalarına nasıl yansıyabileceğinin farkındadır.
Psikolojik danışmanın özü sözü içi dışı birdir, yani
duyuş ve düşünceleri ile davranış ve sözleri
tutarlıdır. Özellikle danışanları ile saydam
ilişkiler kurmayı amaçlarlar.
3. Duyarlılık ve Hoşgörü:
....
İnsan ilişkilerinde yalnızca duyarlı olmanın yeterli
olmadığının, meslektaşları ve danışanlarının kişilik
haklarına ve onurlarına saygılı olmanın gereğinin ve
öneminin farkındadırlar. İnsanın dünyada en değerli
varlık olduğunun bilincindedirler. Psikolojik
danışmanlar kişinin kendi sorunlarını çözebilme
gücüne güvenirler, kendi kararlarını kendi verme
özgürlüğüne içten inanırlar. Bazen hukuki ve idari
zorluklara yol açsa bile, danışanlarına ait gizli
bilgileri korumak ve insanlara verilebilecek
zararları önlemek ya da en aza indirmek için
ellerinde gelen çabayı gösterirler.
4. Bireysel ve Kültürel
Farklılıklara Duyarlılık
....Danışanlar psikolojik danışmandan farklı düşünce ve
ideolojilere, inanç ve değerlere sahip olabilirler.
Bu gibi durumlarda, danışmanlar ayırım yapmaksızın
hizmet vermeye çalışırlar. Bu konularda önyargılı
olanlara, ne bilinçli olarak katılıp taraf tutarlar,
ne de onları eleştirip tartışmalara girerler.
Psikolojik danışmanlar kendilerine başvuran herkesi
kabul edicidirler ve onlara anlayış göstererek
hizmet verirler. Psikolojik danışmanlar hiçbir
kültürel yapıyı diğerinden üstün görmezler.
5. Toplumsal Sorumluluk:
PDR; temelde insana yönelik bir hizmetler bütünüdür.
Bu nedenle alanda verilen hizmetlerin doğası gereği,
danışmanların birincil görevi ve sorumluluğu, insana
yöneliktir. Psikolojik danışmanlar toplumun giderek
karmaşıklaşan yaşam koşulları içinde kişinin kendini
gerçekleştirmesine yardımcı olmaya çalışırlar....
6. Mesleki ve Bilimsel Sorumluluk:
...Psikolojik danışmanlar, meslektaşlarının bilimsel ve
mesleki etik kural ve standartlara uygun davranıp
davranmamaları ile de ilgilenirler. Gereğinde, uygun
olmayan davranışları engellemek için meslektaşlarını
uyarırlar ve Türk PDR derneğine durumu bildirirler.
C. ETİK STANDARTLAR
I. GENEL STANDARTLAR
Genel standartlar; Psikolojik danışmanların
psikolojik danışma, ölçme ve değerlendirme,
araştırma ve yayın, konsültasyon (müşavirlik) gibi
tüm etkinlikleri için geçerlidir.
a) Yetkinlik Sınırları
1. Psikolojik danışmanlar, yalnızca eğitimini
gördükleri, yeterince gözetim altında uygulama
yaparak ya da uygun yeterli profesyonel uygulamalar
yürüterek yetiştirildikleri uzmanlık alanlarında
hizmet verebilir, öğretebilir ve araştırma
düzenleyebilirler.
2. Psikolojik danışmanlar, yeni uygulama alanlarında
ya da yeni teknikleri içeren çalışmalarda, ancak bu
konudaki yetkin kişilerin gözetiminde gerekli
eğitimi aldıktan ve denetim altında yeterli
uygulamayı tamamladıktan sonra hizmet ve eğitim
verebilir ya da araştırma yapabilirler.
3. Henüz gelişmekte olan ve standartları kesin
belirlenmemiş alanlarda, psikolojik danışmanlar
danışanlarını, öğrencilerini, araştırmaya
katılanları ve birlikte çalıştıkları meslektaşlarını
koruyup onlara zarar vermemek için gereken önlemleri
almaya özen gösterirler.
b) Uzmanlıkta Sürekli Gelişme
Psikolojik danışmanlar, PDR alanındaki çağdaş ve
bilimsel mesleki bilgileri ve yeni gelişmeleri
izlerler. Meslek yaşamları boyunca bu alanlardaki
bilgi ve becerilerini artırmaya çalışırlar.
c) Bireysel Farklılıklar
Yaş, cinsiyet, ırk, etnik köken, din, dil,
cinsel eğilim, engelli olma durumu, sosyo-ekonomik
düzey gibi bireysel farklılıklar, psikolojik
danışmanların çalışmalarını önemli ölçüde
etkileyebilir...
ç) Başkalarına Saygı
Psikolojik danışmanlar, mesleklerini uygularken,
kendilerininkinden farklı olan değer yargılarına,
tutumlara, kanılara ve törelere bağlı kişilerin
haklarına saygı gösterirler. Bireysel farklılıklara
duyarlı ve hoşgörülüdürler.
d) Ücret
1. Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin
verilmesinde ücret saptanırken, hem danışanların
parasal durumu hem de bulunulan yörede bu tür
hizmetlere uygulanan ücretler ölçüt olarak dikkate
alınır.
2. Psikolojik danışmanlar, ödeme gücü düşük olan
kişilere, benzer hizmetleri parasız ya da çok az bir
ücretle sağlayan sosyal yardım ya da kamu
kuruluşlarına gidebilmeleri konusunda yardımcı
olurlar.
3. Psikolojik danışmanlar, danışanlarına sağladığı
psikolojik hizmetler karşılığında mal mülk kabul
etme ya da bir hizmet isteme gibi bir takas
anlaşmasına girişmezler. Bu tür bir ilişkinin
çeşitli çatışmalara, anlaşmazlıklara ve sömürülere
yol açabileceğini bilirler.
e) Duygusal ve Cinsel Taciz
1. Psikolojik danışmanlar, danışanları ile
duygusal ve cinsel ilişkilere girmezler.
Duygusal-cinsel olarak sözel/sözel olmayan
davranışlarda bulunmazlar. Psikolojik danışmanlar;
öğrencileri, danışanları, yardımcıları, araştırmaya
katılanlar gibi kendi sorumluluğu altında
olan/çalışan kişilerle duygusal-cinsel ilişkilere
girmezler.
2. Psikolojik danışmanlar, cinsel tacize uğramış
olanlara ya da cinsel tacizde bulunanlara, diğer
danışanlara gösterdikleri değer ve saygıyı
göstererek psikolojik danışma hizmeti verirler.
Ayrıca, bunlar hakkında okuldan atılma,
mesleklerinde terfi ettirilmeme, işe alınmama gibi
durumlarda verilecek kararlara da katılmazlar.
f) Başkalarına Zarar Vermemek
Psikolojik danışmanlar birlikte çalıştıkları
kimseleri tedirgin etmekten, yaşları, cinsiyetleri,
milli ya da etnik kökenleri, sosyo-ekonomik
düzeyleri bakımından küçümsemekten kaçınırlar...
g) Gizli Bilgiler
Psikolojik danışmanlar bütün mesleki
çalışmalarında, danışanlarına ilişkin özel bilgileri
korumak sorumluluğu taşırlar...
h) Profesyonel Kimlik
Psikolojik danışmanlar; mesleki kimliklerini,
çalıştıkları kurumlardaki statülerini ve bu
kurumların amaç, işlev ve niteliklerini gerçekte
olduğu gibi tanıtırlar. Ait olmadıkları ve
kendilerinin mesleki niteliklerinden farklı bir
mesleğin niteliklerine doğrudan ya da dolaylı olarak
sahip olma iddiasında bulunmazlar...
II- PSİKOLOJİK DANIŞMA
İLİŞKİLERİ
Bu bölümde belirtilen maddeler hem bireysel hem de
grupla psikolojik danışma ilişkilerinde geçerlidir.
1. Psikolojik danışma ilişkisi ancak danışanın
gönüllülüğü ile olanaklıdır. Buna göre; danışan
danışma ilişkisine girip girmemekte serbesttir. Bu
özgürlüğün tanınamadığı durumlarda, psikolojik
danışman danışana bunun nedenlerini açıklamakla
yükümlüdür.
2. Bireysel ve grupla psikolojik danışmada,
psikolojik danışman başlangıçta
danışanın/danışanların rollerini ve sorumluluklarını
ve gizliliğin sınırlarını tanımlamalıdır.
3. Danışma süreci içerisinde psikolojik danışman
danışanın kişisel bütünlüğüne saygı göstererek onun
iyiliği ve huzuru için çalışmaktan sorumludur.
Psikolojik danışman aynı zamanda danışanı grup
etkileşiminden doğacak bedensel ve/veya psikolojik
incinmelerden korumak için uygun önlemleri almakla
yükümlüdür.
4. Psikolojik danışman, danışma ilişkisinden elde
edilen bilgi ve kayıtların saklanması, başkalarına
verilmesi ya da yok edilmesinde etik kurallara uygun
davranır. Danışma ilişkisi ile ilgili her türlü
bilgi gizli tutulur. Grupla psikolojik danışma
oturumlarında da grup üyelerinin paylaştıkları özel
ve kritik bilgilerin gizli tutulması esastır.
5. Eğer danışan aynı zamanda bir başka profesyonel
kişi ile ilişkideyse, psikolojik danışman o kişi ile
bağlantı kurarak onun onayını almaksızın, bu bireyle
danışma ilişkisine girmez. Eğer danışma ilişkisi
başladıktan sonra, danışanın başka bir danışma
ilişkisi içinde olduğunu öğrenirse, psikolojik
danışman diğer meslektaşının iznini alır, ancak
danışan diğer danışmanla ilişkiyi kesmek istemiyorsa
psikolojik danışman bu danışanıyla ilişkisini
sonlandırır. Çünkü bu durum etik açıdan
sakıncalıdır....
III- ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Psikolojik danışmanlar, psikolojik yardım hizmetleri
verirken, araç olarak psikolojik testler ve test
dışı tekniklerden yararlanırlar. Burada sıralanan
ölçme ve değerlendirme ile ilgili etik kurallar,
testler ve test dışı teknikleri kapsayacak biçimde
ele alınmalıdır.
1. Testi veren psikolojik danışman, testin
uygulanmasından önce testin niteliği ve amacı ile
test sonuçlarının kesin olarak nerede kullanılacağı
ile ilgili testi alana bilgi vermelidir. Test
sonuçları yorumlanırken, testi veren kişi sosyo-ekonomik,
etnik ve kültürel etmenlerin test puanlarına
etkisini dikkate almalıdır. Test sonuçlarının
yorumlanmasında geçerliği olmayan bilgilerin ek
olarak kullanılmasından kaçınılmalıdır.
2. Bir danışana uygulanmak üzere test seçilirken,
testin geçerlik ve güvenilirlik düzeyinin yeterli
olmasına ve aynı zamanda normlarının bulunmasına
dikkat edilmelidir. Mesleki ve eğitimsel seçme,
yerleştirme ve psikolojik danışma için
kullanıldıklarında, testin/testlerin geçerlik ve
güvenilirliklerinin yanı sıra danışan için hem yasal
hem de etik açıdan uygun olup olmadığı
sorgulanmalıdır. Eğer geçerliği ve güvenilirliği
saptanmamış bir test kullanılırsa, sonuçların güçlü
yönleri ve yorumun sınırlılıkları açıklanmalıdır.
3. Testi veren psikolojik danışman, uygulanan
testler ve sonuçları hakkında kamuoyuna herhangi bir
açıklamada bulunacağı zaman, yanlış iddia ve
algılamaya neden olmayacak şekilde, doğru bilgi
vermelidir...
IV. ARAŞTIRMA VE YAYIN
Bu bölümde psikolojik danışmanların, araştırma ve
yayın konusunda uymaları gereken etik ilkeler
belirtilmiştir.
1. Psikolojik danışmanlar, araştırmalarını
düzenleme, yürütme ve rapor etme sırasında, bilimsel
yeterlilik ve etik standartlara uyarlar.
2. Psikolojik danışmanlar, araştırmalarını
yürütürlerken, elde edecekleri sonuçların yanıltıcı
olma olasılığını en alt düzeyde tutabilecek
önlemleri alırlar.
3. Psikolojik danışmanlar, araştırmaya katılan ve
araştırmalardan etkilenen insanların haklarının
korunması ve huzurlarının bozulmamasından
sorumludurlar. Kültürel farklılıklara duyarlı
davranmalıdırlar. Araştırma yürütülürken deneklerin
psikolojik, fiziksel ya da sosyal incinmelere maruz
kalmaları önlenmeli ve mantıklı tüm önlemler
alınmalıdır.
4. Araştırmanın amacının gizli kalmasının gerekli
olduğu durumlar dışında, araştırmaya katılan kişiler
araştırmanın amacından haberdar edilirler. Sözü
edilen durumlarda da araştırma sonunda amaç
kendilerine açıklanır...
V- KONSÜLTASYON (MÜŞAVİRLİK)
Konsültasyon, yardım edecek olan uzman ile yardıma
gereksinim duyan kişi, grup ya da kurum arasında
gönüllüğe dayalı bir ilişkidir. Bu ilişkide
konsültasyon hizmeti veren psikolojik danışman,
yardım isteyenlerin yaşamakta oldukları ya da olası
sorunların tanımlanması ve çözülmesine yardım
etmektedir.
1. Konsültasyon hizmeti vermeyi kabul eden
psikolojik danışman, kişi ve/veya kurumla ilgili bir
değişikliği içeren yardım ilişkisine girerken; kendi
değerleri, bilgisi, becerileri ve gereksinimlerinin
farkında olmalı ve ilişkisinde kişi ya da kişilerden
çok, çözülecek soruna odaklaşmalıdır.
2. Psikolojik danışman ve danışan arasında, sorunun
tanımlanması, amaç değişikliği ve seçilen
müdahalelerin sonuçlarının kestirilmesi konusunda
anlayış ve uzlaşma olmalıdır.
3. Psikolojik danışman, gerek kendisi ya da kurumu,
gerekse yardım isteyen taraf açısından çözülecek
olan sorunun gerektirdiği bilgi, beceri ve
kaynakları dikkate almalıdır....
VI. MESLEĞE HAZIRLIK
Bu bölümde, psikolojik danışmanları eğitmekle
sorumlu, üniversitelerin ilgili bölümlerinde görev
yapan akademisyenlerin etik sorumlulukları
sıralanmıştır.
1. Eğitim programlarından sorumlu olan kişilerin hem
öğretici hem de uygulayıcı olarak bilgi ve beceri
sahibi olmaları gerekir.
2. Öğretim elemanları; bilgi, beceri ve kendini
anlama yönünde geliştirici, yeterli ve bilimsel
açıdan kabul edilmiş çağdaş gelişmelere uygun
programlar düzenlerler.
3. Öğretim elemanları yetiştirmekte oldukları
öğrencilerin kişisel sınırlılıklarının gelecekte
psikolojik danışma hizmeti vermelerini
engelleyeceğini düşünüyorsa öğrencinin durumuna
uygun yönlendirmeyi yapar. Böylece mesleği,
öğrenciyi ve yardım alacak danışanları korumaya
çalışır.
4. Öğretim elemanları, eğitimleri sırasında mesleğin
etik sorumluluk ve ilkeleri ile ilgili öğrencileri
bilgilendirirler...
VII. ÖZEL ÇALIŞMA
1. Psikolojik danışmanlar, PDR alanında doktora
derecesi almış olan uzmanlar yasal ve idari
kurallara uygun olmak ve ilgili makamdan izin almak
şartı ile özel çalışma yapabilirler.
2. Özel çalışma yapan uzman psikolojik danışmanlar,
ticari kazancın yanı sıra, PDR mesleğinin
gelişmesine katkıda bulunduklarını ve doğrudan
doğruya topluma hizmet verdiklerini bilirler.
3. PDR mesleği için geçerli olan ve bu kitapçıkta
belirtilen etik ilkeler ve kurallar özel çalışma
yapanlar için de aynen geçerlidir...
VIII. PERSONEL YÖNETİMİ
1. Psikolojik danışmanlar çalıştıkları kurumda
yönetici, iş veren ve iş arkadaşlarına kendi
profesyonel rollerinin sınırlarını ve düzeyini
açıklarlar.
2. Psikolojik danışmanların çalıştıkları kurumların
amaç ve işlevleri ile ilgili yeterince bilgi sahibi
olmaları gerekir. Çalışmalarını yürütürlerken bu
amaç ve işlevlerin gerçekleşebilmesi için çaba
harcarlar.
3. Psikolojik danışmanlar görevlerini yürütürlerken
birlikte çalıştıkları iş arkadaşları ile iyi
ilişkilere dayanan dengeli bir çalışma düzeni
sağlamakla yükümlüdürler...
YARARLANILAN VE BAŞVURULABİLECEK
KAYNAKLAR
Aydın, İnayet. (2003), Eğitim ve Öğretimde Etik.
Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Doğan, Süleyman ve B.E. Tekinalp. (2002), “Lisans
düzeyinde Meslek Sorunları ve Ahlak İlkeleri
dersinin kapsam ve işlenişi: Gazi Üniversitesi
örneği.” Psikolojik Danışmanlıkta Etik Sempozyumu
Kitapçığı. YÖRET. 8-9 Haziran.
Corey, C., M.S. Corey ve P. Callanan (1998), Issues
and Ethics in the Helping Professions. Pacific Grove
CA: Brooks Cole Publ. Comp.
Cottone, R. ve V.M. Tarvydas. (1999), Ethical and
Professional Issues in Counseling. Prentice Hall,
Inc.
Ergene, T. (2004), “Psikolojik Danışmada Etik
İlkeler: Etik Karar Verme Süreci” Eğitim
Araştırmaları Dergisi 4,15: 49-53,
Herlihy, B. ve G. Corey. (1996), ACA Ethical
Standarts Casebook. Fifth Edition.
Huey, W. C. ve JR. T. P. Remley, (1998), Ethical and
Legal Issues, ASCA.
Korkut, Y. (2002), “Ülkemizde ruh sağlığı ile ilgili
tüm branşlarda meslek etiği gerekliliği: etik ilke
ve standartlar konusunda gelinen ve gelinmesi arzu
edilen nokta üzerine düşünceler.” Psikolojik
Danışmanlıkta Etik Sempozyumu Kitapçığı. YÖRET. 8-9
Haziran.
Kuzgun, Y. (2000), Rehberlik ve Psikolojik Danışma,
Ankara: ÖSYM Yayınları
Niles, G. S. ve Bowlsbey. (2002), Career Development
Interventions in the 21st. Century. New Jersey:
Merril Prentice Hall.
Smith, D. (2003) “Five principles for research
ethics.” Monitor on Psychology. 34 (1). January.
Smith, D. (2003), “What you need to know about the
new code.” Monitor on Psychology. 34 (1). January.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği.
Psikolojik Danışma ve Rehberlik Alanında Çalışanlar
İçin Etik Kurallar (2004). 4.Bası. Ankara.
Whittmer, J. (1999), Professional Identity and
Ethics: Course Pack for MHS 6938 (Unpublished
manuscript), University of Florida.
Her
Hakkı Türk PDR Derneği' nde Saklıdır.